تبلیغات
پایگاه اینترنتی ترویج "وتیور" در ایران

پایگاه اینترنتی ترویج "وتیور" در ایران
به نام خالق هستی 
 وبلاگ
درباره وبلاگ

نخستین وبلاگ ویژه ترویج وتیور در ایران
چت باکس


زخم عمیق فرسایش بر پیکره خاک ایران

درکشور ما در رابطه با مسأله فرسایش، آمار و ارقام متفاوتی وجود دارد و هرکدام از صاحبنظران و یا مسئولان امر، اعداد گوناگونی را در این باره ارائه می دهند؛ اما متأسفانه همه این نظرات مختلف، دارای یک فصل مشترک هستند:
فرسایش خاک در ایران، بالاتر از همه حد نصاب های جهانی و در وضعیت هشدار قرار دارد!

برای تشریح بیشتر موضوع، خلاصه ای از بعضی اخبار و نظرات کارشناسان و متولیان در زمینه فرسایش را در ذیل آورده ایم که مطالعه آن می تواند تا حدودی، ابعاد مسأله را روشن سازد:

1) فرسایش خاک در ایران 3 برابر شاخص جهانی است
 مدیرکل سابق دفتر حفاظت خاک و کنترل فرسایش سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور، فرسایش خاک در ایران را 3 برابر شاخص جهانی عنوان کرد و گفت: براساس آمار، میزان فرسایش خاک در کشور سالانه 2 میلیارد تن است.

به گزارش خبرگزاری آریا، مهندس پرویز گرشاسبی افزود: فرسایش آبی کشور بیش از 16/5 تن در هکتار است؛ در حالی که میزان شاخص جهانی فرسایش آبی بین 5 تا 6 تن در هکتار است و کشور ما با شاخص جهانی فرسایش فاصله زیادی دارد.

این کارشناس ارشد آبخیزداری، با اشاره به افزایش روند فرسایش آبی طی 3 دهه اخیر در کشور گفت: در شرایط فعلی فرسایش آبی در سطحی معادل 125میلیون هکتار خارج از حد طبیعی است که با تشدید روند فرسایش، میزان نفوذ پذیری خاک بطور تصاعدی کاهش یافته و میزان هرزاب‌های سطحی سریع و مخرب افزایش می‌یابد و از دسترس خارج می‌شود.

وی تصریح کرد: متأسفانه در شرایط فعلی سیکل فرسایش خاک در کشور ما بیشتر از خاک‌زایی است و تا زمانی که عامل خاک زایی با فرسایش خاک برابری نکند این مشکل پابرجا خواهد ماند؛ چرا که علاوه بر 125 میلیون هکتار فرسایش آبی 34میلیون هکتار نیز در معرض فرسایش بادی قرار دارد. بنابر این باید روی فرسایش خاک به‌صورت جدی کار شود.

گرشاسبی مناطق در معرض فرسایش خندقی یا گالی کشور را 500 هزار هکتار ذکر کرد و گفت: منطقه وسیعی از چابهار نیز تحت شرایط خورده شدن اراضی قرار دارد که با وجود شرایط جوی و ریزش باران‌ها، دره‌های عمیقی به‌خصوص در اراضی کشاورزی ایجاد شده و این مهم‌ترین مشکل اراضی کشاورزی در منطقه است.

منبع و لینک خبر: همشهری آنلاین http://hamshahrionline.ir/news-105163.aspx

2) فرسایش خاک در ایران

اگرچه تصویر صحیحی از فرسایش خاک در کشور موجود نمی­باشد لکن بر مبنای آمار و رسوبات ته نشین شده در مخازن سدهای بزرگ كشور و نـیز برآورد سازمان خواروبار و كشاورزی جهانی(‌فائو)، ‌میزان فرسایش(‌آبی)‌ خاك در کشور حدود 38 تن در هكتار در سال می باشد که در سطحی حدود 125 میلیون هكتار از آبخیزهای ایران، حدود 75/4 میلیارد تن در سال برآورد میگردد. لازم به ذكر است كه این رقم در  سال 1350 حدود یك و در سال 1360 حدود 2/5 میلیارد تن در سال برآورد گردیده است. به این ترتیب، بطور متوسط در هر سال و از هر هكتار اراضی كشور در حدود 75 كیلوگرم نیتروژن، 24 كیلوگرم فسفر و 8 كیلوگرم پتاسیم از دست می­رود. این رقم معادل 150 كیلوگرم كود شیمیایی در هكتار می باشد، كه سالانه معادل  میلیاردها ریال خسارت از طریق كاهش عناصر غذایی خاك را به کشور تحمیل می­کند.

هم­چنین ‌بر اساس آمار موجود، ‌میزان رسوبدهی حوزه های آبخیز كشور بطور متوسط 8/2 متر مكعب در هكتار در سال میباشد كه از این مقدار 7 متر مكعب آن در مخازن سدها رسوب می­نماید و بقیه از دریچه سدها خارج می­شود. بدین ترتیب با توجه به مساحت حوزه‌های آبخیز سدهای در دست بهره­برداری كه از طرف وزارت نیرو 33 میلیون هكتار اعلام شده است، حجم رسوبگذاری در مخازن سدها حدود 231 میلیون متر مكعب برآورد می­گردد. همچنین قابل پیش­بینی است كه با حفظ روند موجود رسوبدهی حوزه‌ها و عدم افزایش آن در مخازن سدهای در دست،‌ سالیانه حدود 511 میلیون متر مكعب گل و لای در كل مخازن سدها رسوب نماید. انباشته شدن مخازن سدهای ذخیره ای كشور از رسوبات كه در دهه 1340 توسط كارشناسان متخصص اعلام شده بود، دولت وقت را به فكر چاره اندیشی بمنظور پیشگیری از ورود رسوبات به دریاچه های سدهای مهمی چون امیركبیر، دز و سفیدرود انداخت.

منبع و لینک خبر: ستاد توسعه فناوری آب، خشکسالی، فرسایش و محیط زیست/ معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری 

http://ab.isti.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=141&Itemid=367

3) فرسایش خاک، بزرگترین تخریب زیست محیطی در ایران

دکتر برهان ریاضی، استاد دانشگاه، همزمان با روز جهانی گرامیداشت زمین (2 اردیبهشت، 22 آوریل)، گفت: ما در کمربند خشک و نیمه‌خشک زمین هستیم و به همین خاطر باید حساسیت بسیار زیادی نسبت به پوشش گیاهی سرزمین خود داشته باشیم اما با کمال تعجب می‌بینیم که به‌خاطر از بین بردن پوشش گیاهی، رکورددار فرسایش خاک در جهان هم هستیم.

او فرسایش خاک را مهم‌ترین تخریب در ایران دانست و گفت: خاک، بستر حیات است اما به خاطر نبود فرهنگ و آگاهی زیست‌محیطی نابودی خاک و فرسایش آن در ایران چندین برابر متوسط جهانی است. بنابراین وقتی بستر حیات یک سرزمین به این سرعت در حال نابودی است، آینده مردم آن سرزمین نیز معلوم است. ریاضی این فرسایش را ناشی از چرای بی‌حد و اندازه دام، کشت بی‌رویه دیم در تمام دشت‌های دارای بارندگی مناسب و کسب روزی ساکنان تنگدست مناطق روستایی و عشایری از پوشش گیاهی سرزمین دانست و گفت: اینکه وزارت کشاورزی در آمارهای خود اطلاع می‌دهد که سطح زیرکشت گندم و جو بالا رفته، خبر خوبی نیست بلکه در واقع وزارت کشاورزی باید بازده کشت در واحد سطح را بالا ببرد. بازدهی کشت دیم یک بیستم کشت آبی مناسب است. این درحالی است که کشاورزان هر زمینی که کمی بارندگی در سال دارد را شخم می‌زنند و کشت می‌کنند و پس از مدتی به حال خود رها می‌کنند. این زمین‌های شخم خورده پس از مدتی با یکی دو باران و رگبار، خاک حاصلخیز سطح خود را از دست می‌دهند و تبدیل به سنگلاخ می‌شوند. این خاک شسته شده هم سرانجام با آب رودخانه‌ها به دریاچه سدها می‌رسد و مخزن سدها را پرمی‌کند.

منبع و لینک خبر: همشهری آنلاین http://hamshahrionline.ir/news-105698.aspx

4) فرسایش خاک در ایران حدود 2 میلیارد تن می باشد

"محمدرضا جهانسوز" معاون امور تولیدات گیاهی وزارت جهاد کشاوری در گزارش خاک ورزی حفاظتی  آورده است:  میزان کل فرسایش خاک در جهان 26 میلیارد تن تخمین زده می‌شود و سهم ایران از آن در حدود 2 میلیارد تن می‌باشد.

به موازات مسئله فرسایش، کاهش ماده آلی خاک که در اثر عوامل مختلفی رخ می‌دهد، به چالش دیگر کشاورزی تبدیل شده است. میزان ماده آلی در اکثر نواحی کشور زیر یک درصد بوده و این امر می‌تواند پیامدهای منفی قابل توجهی برای کشاورزی به بار آورد. شخم با استفاده از گاو‌آهن برگردان‌دار نقش زیادی در کاهش ماده آلی خاک، میزان فرسایش و جرم مخصوص ظاهری خاک افزایش، نفوذ‌پذیری و تهویه آن کاهش یابد.

خاک‌ورزی حفاظتی به مجموعه‌ای از تکنیک‌ها شامل نگهداری بقایای گیاهی در سطح خاک، تناوب زراعی، کاربرد کود سبز، کنترل عبور و مرور وسائل و ماشین‌های کشاورزی و استفاده از بسترها یا پشته‌های عریض گفته می‌شود.

منبع و لینک خبر: خبرگزاری اقتصادی ایران(econews.ir)

5) نرخ رشد فرسایش خاک در ایران ۶ برابر استاندارد جهانی است

عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات جنگل های کشور با اشاره به این که در ناپایداری سرزمین از بین ۱۴۸ کشور در دنیا رتبه ۱۳۵ را داریم گفت: سرعت رشد و شتاب گسترش فرسایش خاک در ایران ۶ برابر استاندارد جهانی است. محمد درویش در گفت وگو با خبرنگار مهر با بیان این که بیابان زایی در دنیا سومین، و در ایران نخستین عامل ناپایداری و فرسایش خاک است، افزود: ۹۰ درصد خاک ایران در زیست اقلیم خشک قرار دارد و با توجه به محدودیت بارش باران و تبخیر زیاد در این اقلیم، باید به سمت استفاده از شیوه های نو در پایداری سرزمین برویم.

منبع و لینک خبر: انجمن سیستم های سطوح آبگیر باران ایران http://ircsa.ir/portal/

6) هزینه فرسایش خاک معادل 14 درصد درآمد ناخالص داخلی است

فرود شریفی، معاون وزیر جهاد کشاورزی، هزینه فرسایش خاک در ایران را معادل 14 درصد درآمد ناخالص داخلی اعلام کرد و افزود: شدت فرسایش خاک در ایران سالانه 15 تا 20 تن در هکتار است.

وی با اشاره به شاخص های هشداردهنده آبخیزداری درکشورعنوان کرد: عرصه های مولد هرز آب معادل 91 میلیون هکتار، فرسایش خاک خارج از حد طبیعی معادل 125 میلیون هکتار، هرزآب سطحی سریع حدود 100 میلیارد مترمکعب در سال، رسوبدهی حوزه های سدهای کشور 250 میلیون متر مکعب در سال، مناطق سیل گیر کشور شامل 255 شهر،8 هزار و 650 آبادی، 20 هزار رشته قنات، یک میلیون هکتار اراضی زراعی و بخش قابل توجهی از جاده ها و راههای ارتباطی را شامل می شود. 

منبع و لینک خبر: خبرگزاری مهر http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=848236

7) فرسایش‌خاک در افق۱۴۰۴ تک‌رقمی می‌شود

محمدرضا شجاعی، معاون آبخیزداری سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری، در گفتگو با فارس گفت: 95 میلیون هکتار از اراضی کشور به دلیل قرار گرفتن در شرایط شیب‌دار در صورتی که عملیات آبخیزداری در آن انجام نشود نزولات آسمانی بدون استفاده به صورت رواناب از دسترس خارج شده و نیز خاک قابل استفاده را با خود به دریاها و پشت سدها می‌برد. این فرسایش به حدی است که مجموع آنها می‌تواند سالانه یک سد را از ما بگیرد. بنابراین لزوم آبخیزداری در کشور کاملا روشن است و دولت و قانونگذاران نیز با درک این مهم سالانه بودجه این بخش را افزایش می‌دهند به طوری که برای سال 91 حدود 20 درصد این بودجه رشد داشته و در سفرهای استانی هیئت دولت نیز طرح‌های آبخیزداری از طرح‌های شاخصی است که مورد اقبال واقع می‌شود.

وی میانگین رسوب‌ پشت سدها را سالانه 238 الی 250 میلیون متر مکعب خواند که معادل حجم مخزن سد امیرکبیر است.

محمد رضا شجاعی در تشریح آبخیزداری اظهار کرد: آبخیزداری به عملیاتی گفته می‌شود که با انجام آن از هدررفت نزولات آسمانی به صورت رواناب جلوگیری و آب به سفره‌های زیر زمینی نفوذ می‌کند. در این فرایند همچنین از وقوع فرسایش خاک هم جلوگیری می‌شود.

شجاعی گفت: در حال حاضر میزان فرسایش خاک سالانه 16.7 تن در هکتار است که پیش‌بینی شده تا پایان سند چشم‌انداز در سال 1404 تک رقمی شود و در حال حاضر فرشایش در کشورهای منطقه، سالانه 5 الی 8 تن در هکتار است.

معاون آبخیزداری سازمان جنگل‌ها تصریح کرد: موضوع کاهش فرسایش خاک در ماده 11 قانون بهره‌وری کشاورزی نیز پیش‌بینی شده و سالانه بر اساس این قانون یک تن در هکتار و در اراضی کشاورزی 3 تن در هکتار باید کاهش یابد. وی با اشاره به اینکه طی سالهای گذشته حتی میزان فرسایش 25 تن در هکتار هم در کشور بوده است، کاهش آن به 16.7 تن در هکتار را متأثر از فعالیت‌های بخش آبخیزداری در کشور خواند.

منبع و لینک خبر: خبرگزاری فارس http://www.farsnews.com/




طبقه بندی: حفاظت از خاک و آب،  گزیده اخبار، 
برچسب ها: فرسایش، آبخیزداری،  
[ شنبه 17 تیر 1391 ] [ 09:43 ق.ظ ] [ مرکز پژوهش امام صادق(ع) ]
.: مرکز پژوهش Sadiq :.

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
تماس با ما